Het vraagstuk

De organisatie diende een IZA‑aanvraag in met als vertrekpunt dat er een fundamentele verandering nodig is in de zorg voor mensen met multi-problematiek. 

Kernvragen waren: 

• Hoe voorkom je onnodige behandelingen? 

• Hoe verplaats je zorg naar de eerste lijn en naar mensen thuis? 

• Hoe organiseer je netwerksamenwerking over grenzen heen, met aandacht voor preventie en vroegsignalering? 

De organisatie herkende de complexiteit: meerdere professionals en organisaties rondom één persoon vragen om samenhangend handelen en een ondersteunend systeem rondom die persoon. 

Aanpak 

We ontwierpen samen een traject gebaseerd op waarderend veranderen.  
Centraal stond: beginnen bij de behoeften van ouderen en vanuit daar oplossingsrichtingen formuleren en uitproberen. 

Belangrijke stappen: 

• Infographic: overzicht met behoeften en oplossingsrichtingen aangevuld met interventies. 

• Thematische werkgroepen: uit de aanvraag kwamen drie hoofdthema’s; we werkten met drie themagroepen waarin bewoners, professionals van de organisatie, vrijwilligers en wijkprofessionals samenkwamen. 

• Dromen en doelen: in de groepen formuleerden we wenselijke uitkomsten, waar willen we over een jaar staan? 

• Kleine experimenten: per themagroep werden concrete, kleinschalige experimenten afgesproken en uitgevoerd. 

Voorbeelden van behoeften en oplossingsrichtingen: 

• Voorkomen van crisissituaties → vroegsignalering. 

• Zorg die aansluit op wensen en behoeften → reablement, triage en intake die rekening houdt met wensen. 

• Samenhangend ondersteunend systeem bij complexe situaties → versterken van het cliëntsysteem en samenhangende evaluatie van zorg. 

Beweging 

De themagroepen gingen praktisch aan de slag en voerden experimenten uit die direct in de wijk toepasbaar waren. Concrete acties en inzichten: 

• Reablementgroep: professionals wilden zelf ervaren wat reablement betekent; enthousiasme ontstond van onderop en werd breed gedragen binnen de organisatie. 

• Inventarisatie in een groot zorggebouw: veel vragen bleken niet bij de wijkverpleegkundige te horen; door bewonersgerichte informatie te geven over waar ze met welke vraag terechtkunnen, nam het aantal ongerichte vragen af. 

• Samenwerking met specialisten: ergotherapie en fysiotherapie werden betrokken voor praktische oplossingen, bijvoorbeeld betere rollators en houding. 

• Verbindingen met lokale partners werden gelegd. 

• Actieve groep ouderen: een groep ouderen werken aan het opzetten van een Buurtzorg‑cirkel. Zij lieten van zich horen richting gemeente en andere partners en nam zelf initiatief. 

• Slotbijeenkomst, met de deelnemers en vele genodigend zijn ervaringen, inzichten en uitkomsten gedeeld en verrijkt. 

• Communicatieproduct: er werd een magazine gemaakt met de opbrengsten van het traject, uitleg, opbrengsten en filmpjes. 

Het traject leverde draagvlak op doordat veel acties van onderop ontstonden; professionals en bewoners namen zelf stappen en merkten direct effect. 

Opbrengsten 

Wat concreet is opgeleverd en wat zichtbaar werd: 

• Infographic met behoeften en oplossingsrichtingen. 

• Drie themagroepen die oplossingsrichtingen hebben uitgewerkt. 

• Meerdere producten en werkwijzen, ongeveer tien concrete producten die in de praktijk inzetbaar zijn. 

• Vermindering van ongerichte vragen door gerichte informatie voor bewoners. 

• Meer verbinding tussen professionals en inwoners; ouderen ervaren meer eigen regie en nemen zelf initiatieven. 

• Magazine met opbrengsten 

“Een subsidie is een startpunt, geen eindpunt. Betrek ontwerp en verkenning liefst al vóór of tijdens de aanvraagfase: dan kun je gerichter formuleren wat je wilt bereiken en hoe je dat praktisch waarmaakt.”

Wat zou dit voor jouw organisatie kunnen betekenen? 

Werk je met mensen in kwetsbare, complexe situaties en ervaar je versnippering of onduidelijkheid over wie wat doet? 
Een aanpak die begint bij de behoeften van mensen, oplossingsrichtingen experimenteel uitwerkt in themagroepen en inzet op kleine, praktische stappen, kan helpen om samenhang te creëren. 
Zo ontstaan producten en werkwijzen die direct in de wijk toepasbaar zijn en die samenwerking tussen organisaties versterken.